Elke oogklacht is een puzzel

– OOG VOOR DE KLANT –
ELKE OOGKLACHT IS EEN PUZZEL

Onze optometristen Coriene en Annemijn over hun vak, bijzondere klanten en waarom werken bij Medi Optiek nooit verveelt. Het is een warme zomermiddag in Bussum. Op de tweede verdieping van Medi Optiek, in een aparte ruimte, nemen Coriene en Annemijn eindelijk even plaats. Nog geen halfuur later wordt Annemijn alweer weggeroepen. Een klant heeft wat extra uitleg nodig. “Ik ben zo terug.” Precies vijf minuten later schuift ze weer aan. Het typeert een gewone werkdag bij Medi Optiek: onverwacht, afwisselend en altijd gericht op de klant.

Tijdens het gesprek wordt er veel gelachen. De twee optometristen vullen elkaar moeiteloos aan en delen zichtbaar dezelfde passie voor hun vak. Coriene (46) werkt inmiddels bijna dertig jaar bij Medi Optiek, waarvan negentien jaar als optometrist. Annemijn (29) versterkt het team sinds vijf jaar, maar werkt al twaalf jaar in de optiek. Verschillende generaties, dezelfde liefde voor het vak.“Klanten halen ons nog weleens door elkaar,” lacht Coriene. “Misschien is na dit interview duidelijk wie wie is.”

Van plan B naar droombaan Voor Annemijn was optometrie niet haar eerste keuze. “Eigenlijk wilde ik verloskundige worden. Ik werd alleen niet toegelaten. Dit was mijn plan B.” Dat plan B bleek uiteindelijk precies goed te passen. Het optiekvak kende ze al van huis uit. Haar ouders werken allebei in de branche en thuis ging het aan de keukentafel regelmatig over brillen en klanten. “Mijn vader vond het geweldig dat ik uiteindelijk ook voor dit vak koos.”

Bij Coriene verliep het anders. Zij begon al op haar zeventiende bij Medi Optiek. “Ik wilde vooral snel zelfstandig zijn.  Daarom sprak een deeltijdopleiding me aan.

Achteraf denk ik dat het gewoon een hele goede gok is geweest.” Die gok pakte uitstekend uit. Bijna dertig jaar later werkt ze er nog steeds met net zoveel plezier.

Meer dan een oogmeting
Veel mensen denken dat een optometrist vooral de sterkte van de ogen meet. Dat beeld klopt maar gedeeltelijk. “Wij zitten eigenlijk tussen de opticien en de oogarts in,” legt Annemijn uit. “We kijken niet alleen naar hoe iemand zijn zicht is, maar ook naar de gezondheid van de ogen.”

Coriene vult aan: “Dankzij de apparatuur waarmee we werken kunnen we ontzettend veel zien. Soms ontdekken we  iets waardoor iemand direct moet worden doorverwezen naar het ziekenhuis. We werken daarvoor nauw samen met  onder andere Tergooi MC en Bergman Clinics.” Juist die combinatie van techniek, medische kennis en persoonlijk  contact maakt het werk zo bijzonder.

Wat vinden ze, na al die jaren, nog steeds het leukste aan hun werk? Het antwoord komt vrijwel tegelijk.

“De mensen.” Niet alleen de fijne collega’s, maar vooral ook de klanten. “We zien veel mensen jarenlang terug,” vertelt Coriene. “Je bouwt echt een band op en volgt hoe klachten zich ontwikkelen. Daardoor kun je echt verschil maken.” Volgens haar is geen enkele oogmeting hetzelfde. “Elke klacht is een puzzel.

Samen met de klant probeer je alle puzzelstukjes op de juiste plek te krijgen. Als dat lukt en je iemand daardoor kan helpen, geeft dat ontzettend veel voldoening.” Annemijn glimlacht. “Hoe ingewikkelder de puzzel, hoe leuker ik hem eigenlijk vind.”

De mooiste momenten
In de loop der jaren hebben beide optometristen veel bijzondere verhalen verzameld. Annemijn vertelt dat veel klanten tijdens het onderzoek zeggen: “Ik zie gewoon dat jij je werk leuk vindt.” “Dat vind ik een van de mooiste complimenten.” Ze lacht. “Al krijg ik opvallend weinig chocolade van klanten. Dat gebeurt meer bij Coriene.”

Coriene moet lachen. “Die delen we natuurlijk gewoon met het hele team.” Maar sommige ontmoetingen blijven om een andere reden hangen. Coriene vertelt over een dame die haar hele leven al slechtziend was en inmiddels ernstige staar had ontwikkeld. Ze had nog slechts 10% zicht, maar durfde niet naar de oogarts. “Ik heb vooral de tijd genomen om mee te denken, uitleg te geven en geholpen met het traject rondom de staaroperatie.” Na de operatie kwam deze  dame terug. “Ze zei: ‘Zonder jou had ik dit nooit gedurfd, mijn leven is in alle opzichten verbeterd. Ik heb nog nooit zo  goed kunnen zien!’ “Dat vergeet je niet meer.”

Aandacht maakt het verschil
Wat maakt iemand eigenlijk een goede optometrist? “Kennis is belangrijk,” zegt Annemijn. “Maar minstens zo belangrijk is aandacht hebben voor de persoon tegenover je.” Coriene knikt.

“Goed luisteren. Doorvragen. Observeren. Soms vertelt iemand iets tussen de regels door. Juist dan moet je alert zijn.”

Misschien is dat wel de rode draad in hun werk. Natuurlijk draait het om scherp zien. Maar minstens zo belangrijk is dat klanten zich gezien voelen. En precies daarom is geen werkdag bij Medi Optiek ooit hetzelfde.

De mens achter de optometrist
Ook een optometrist ontkomt niet aan een leesbril. Wie dagelijks ogen onderzoekt, kijkt natuurlijk ook naar de eigen  ogen.

Coriene moet lachen als het onderwerp ter sprake komt. Ik heb sinds twee weken een leesbril.” En hoe bevalt dat? “Ik  voel me ineens een stuk ouder,” grapt ze. “Maar eerlijk gezegd vind ik het ook wel leuk.”

Helemaal verrassend is het niet. Rond het 45e levensjaar krijgen de meeste mensen de behoefte aan een leesbril. Coriene vormt daarop geen uitzondering. Annemijn draagt nachtlenzen en heeft ook een leesbril, al gebruikt ze die niet zo vaak.

Je blijft altijd kijken
Is het beroepsdeformatie? Misschien wel een beetje. Coriene betrapt zichzelf erop dat ze automatisch naar ogen kijkt.  “Ik was eens op een festival en zag iemand met één opvallend wijde pupil. Dat viel me direct op. Ik heb er iets over  ezegd. Hij maakte er gelukkig een grapje over en bleek al te weten waardoor het kwam.”

Annemijn herkent dat. “In de trein zag ik vaak een oudere, blinde man lopen met zijn taststok. Dan kijk ik  automatisch naar de stand van zijn ogen en hoe iemand zijn hoofd beweegt. Niet om te oordelen, maar uit  nieuwsgierigheid. Het vak blijft toch altijd een beetje met je meegaan.”

“Mag ik je even iets vragen over mijn ogen?”
Vertellen dat je optometrist bent, heeft één vast gevolg. “Dan krijg je meteen een hele waslijst aan oogklachten,” zegt  Annemijn lachend.

Ze groeide op in een gezin waar brillen dagelijkse gesprekstof waren. “Als een nieuwslezer op televisie ineens een  andere bril had, werd die thuis uitgebreid besproken. Ik herken veel montuurmerken als ik mensen op straat zie.” Ook uitleggen wat een optometrist precies doet hoort erbij. “Dat moet eigenlijk altijd eerst,” vertelt Annemijn.

Coriene schiet direct in de lach. “Ik stond ooit voor iemand die vroeg wat ik deed. Na de zoveelste keer legde ik overdreven langzaam articulerend uit dat ik op-to-me-trist ben. Bleek diegene huisarts te zijn… Die wist natuurlijk allang wat een optometrist is.”

Vier keer naar Zambia
Na bijna dertig jaar in het vak blijft Coriene zichzelf uitdagen. “Wat er het meest veranderd is? Eigenlijk alles. De  apparatuur, de technologie en vooral hoeveel we tegenwoordig in een oog kunnen zien.” Dat ze bij Medi Optiek veel  vrijheid krijgt, is volgens haar een belangrijke reden waarom ze er nog altijd met zoveel plezier werkt.

“Ik krijg de ruimte om mijn professionele gevoel te volgen. Dat vind ik heel waardevol.”

Misschien wel het meest trots is ze op haar werk voor stichting NAWA Vision Care Foundation. In oktober reist ze 
voor de vierde keer naar Zambia. “Dat ik daar mijn vak kan uitoefenen en echt iets kan betekenen, vind ik ontzettend bijzonder.” De verhalen die ze meebrengt, maken indruk. Zo vertelt ze over een kleuter met ernstige staar, die nauwelijks meer kon zien. “Via de stichting is ze geopereerd en hebben we een bifocale bril kunnen leveren. Nu kan ze naar school en heeft ze weer toekomstperspectief.

”Ook het verhaal van Nawa raakt haar nog altijd. “Door een chronische ooginfectie dreigde hij blind te worden. Dankzij behandeling heeft hij nu één kunstoog en kan hij met zijn andere oog nog zien. Inmiddels heeft hij zijn  diploma gehaald. De stichting is zelfs naar hem vernoemd.”

Blijven leren
Zou Zambia ook iets voor Annemijn zijn? Ze schudt lachend haar hoofd. “Ik vind het ontzettend knap van Coriene, maar ik heb toch iets te veel smetvrees. Dat is niets voor mij.” Reizen doet ze wel graag. “Op vakantie neem ik altijd daglenzen mee.

Het water is in veel landen minder schoon en zo verklein je de kans op oogontstekingen. Mijn bril gaat natuurlijk ook altijd mee als reserve.” Ondanks hun ervaring blijven beide optometristen nieuwsgierig.

“De ontwikkelingen gaan zo snel,” zeggen ze. “Daar willen we in blijven meegaan. We zouden ook graag nog vaker met  elkaar overleggen over bijzondere casussen en nieuwe inzichten.”

In drie woorden
Coriene: betrokken, integer en gedreven.

Annemijn: doortastend, geduldig en rustig. “En geïnteresseerd,” voegt Annemijn lachend toe. “Al geldt dat vooral voor mijn werk. Ik ben iets minder van de small talk.”

Hun beste oogadvies
Coriene hoeft niet lang na te denken. “Leef gezond. Niet roken, gezond eten… ja, de bekende wortels eten dus.”

Annemijn ziet vooral het belang van preventie. “Bijna iedereen gaat twee keer per jaar naar de tandarts, maar laat zijn ogen pas controleren als er klachten zijn. Eigenlijk zou dat beide moeten.”

Even tussendoor… Bril of lenzen?
Coriene: Bril. Annemijn: Lenzen.

Ogen laten laseren?
Allebei: Nee. (Al blijft het afhankelijk van de situatie.)

Boek of Netflix?
Coriene: Netflix. Annemijn: Een boek.

Stad of natuur?
Allebei: Natuur.

Koffie of thee?
Coriene: Koffie. “Maar lastige keuze hoor.”

Annemijn: Thee. “Al blijft cola zero mijn favoriete drankje, maar alleen in het weekend.”

Ochtend- of avondmens?
Coriene: Avond.

Annemijn: Ochtend. “Maar wel het liefst het eerste uur zonder mensen om me heen.”

Zonsopgang of zonsondergang?
Coriene: Zonsondergang.

Annemijn: “Toch zonsondergang, die kleuren zijn zo mooi!”

Wie van de twee… heeft het meeste geduld?
Annemijn met kinderen, Coriene met ouderen.

…ziet als eerste dat iemand een nieuwe bril draagt?
Annemijn.

…is het meest perfectionistisch?
Coriene

… maakt de meeste grapjes?
Ze kijken elkaar aan en schieten in de lach. “Eigenlijk geen van beiden.” “Nou,” zegt Coriene, “met de vaste klanten maak ik best wel eens grapjes.”

“Ik ben wat serieuzer,” geeft Annemijn toe.

…zou nooit een oogdetail missen?
“We zijn allebei heel secuur,” zeggen ze. “Maar we blijven natuurlijk mensen.”

Het werk stopt soms niet na sluitingstijd
Hoewel ze buiten werktijd liever geen diagnoses stellen, laten ze iemand met serieuze klachten niet zomaar wachten.  We vragen mensen eigenlijk altijd om naar de winkel te komen voor een goed oogonderzoek,” vertellen ze. Toch zijn er  uitzonderingen. Coriene herinnert zich een bevriende klant die haar op een zondag belde vanwege acute oogklachten.

“Ik kwam letterlijk met nat haar uit het zwembad en ben naar Medi gereden om haar te helpen.” Ook op Koningsdag, terwijl de winkel gesloten was, hielp ze een jong kindje met een oogprobleem.

“Met sommige klanten bouw je door de jaren heen zo’n band op. Dan doe je dat gewoon.”

Wanneer is een werkdag geslaagd? Daar hoeven ze niet lang over na te denken. “Als een klant tevreden de deur uitloopt,” zegt Annemijn. Coriene vult aan: “Zelfs als we slecht nieuws moeten brengen. Als iemand zich gehoord voelt, begrijpt wat er aan de hand is en met vertrouwen naar huis gaat, dan hebben wij ons werk goed gedaan.

En tot slot: weten collega’s eigenlijk nog iets niet van hen?
Coriene lacht geheimzinnig. “Ik heb geen nieuwe deelbare feitjes.”

Annemijn: “Volgens mij weten mijn collega’s inmiddels wel zo’n beetje alles.”

Het is inmiddels zes uur. Beneden gaan de deuren van Medi Optiek dicht en keert de rust langzaam terug.

Coriene wil lekker op tijd weg vandaag; thuis wacht haar hond. Annemijn gaat ook richting huis, na weer een dag vol oogmetingen, mooie oog-puzzels en gesprekken.

Hun werkdag zit erop, maar morgen begint het weer opnieuw. Met nieuwe gezichten, nieuwe verhalen en nieuwe ogen om naar te kijken. Want achter elk paar ogen zit een mens. En juist dát maakt hun werk, na al die jaren, nog iedere dag de moeite waard.